احزاب اسلامگرا در انتخابات اخیر
بیشترین کرسیها را در سه دهه گذشته به دست آوردند
پس از برقراری نظام پارلمانی در کشور در سال ۱۹۹۱، احزاب اسلامگرا بیشترین کرسیها را در انتخابات اخیر به دست آوردند. همراه با افزایش تعداد کرسیها، میزان درصد آراء آنها نیز افزایش یافته است. در این ارتباط، بحثهایی در محافل مختلف با موضوع ظهور جدید اسلامگرایان در کشور در بستر انتخابات آغاز شده است.
احزاب اسلامگرا در این انتخابات ( 12 فوریه 2026 ) به عنوان بخشی از ائتلاف انتخاباتی به رهبری حزب بی ان پی و حزب جماعت اسلامی وارد رقابتهای انتخاباتی شدند.
طبق اعلام کمیسیون انتخابات، ۱۱ حزب اسلامگرا در انتخابات امسال شرکت و در مجموع ۶۰۷ نامزد برای حوزه های انتخابی معرفی کردند. جنبش اسلامی بنگلادش و جماعت اسلامی بیشترین نامزدها را داشتند. در این انتخابات در مجموع بیش از ۲۰۰۰ نامزد برای تصاحب ۲۹۹ کرسی رقابت کردند.
تحلیل نتایج سیزدهمین دوره انتخابات مجلس ملی نشان می دهد که احزاب اسلامگرا در مجموع ۷۲ کرسی را به دست آوردند. از این تعداد، حزب جماعت اسلامی به تنهایی ۶۸ کرسی را تصاحب کرد. این حزب نامزدهای خود را برای 224 کرسی ( حوزه) معرفی کرده بود. دو متحد انتخاباتی جماعت اسلامی، یعنی "مجلس خلافت بنگلادش"، دو کرسی و " مجلس خلافت" یک کرسی به دست آوردند. یک کرسی نیز برای اولین بار حزب جنبش اسلامی بنگلادش ( حزب پیر چارمونای ) به دست آورد. این حزب بیشترین نامزد را در میان اسلامگرایان به تعداد ۲۵۸ نفر معرفی کرده بود. حزب جمعیت علمای اسلام بنگلادش در ائتلاف با حزب بی ان پی، برای پنج کرسی نامزد معرفی کرد ولی نتوانست هیچ کرسیای را به دست آورد.
احزاب اسلامگرا از سال ۱۹۹۱ تاکنون، هیچ وقت این تعداد کرسی را به دست نیاورده بودند. در انتخابات سالهای ۱۹۹۱ و ۲۰۰۱، احزاب اسلامگرا هر دوره ۱۹ کرسی به دست آوردند. با این حال، از سال ۱۹۹۱ به بعد، در هیچ انتخاباتی، احزاب اسلامگرا همگی روی هم رفته بیش از ۱۵ درصد آرا را کسب نکرده بودند.
کمیسیون انتخابات روز یکشنبه میزان مشارکت رأیدهندگان را به تفکیک احزاب منتشر کرد. بر این اساس، حزب بی ان پی که پیروزی مطلق را به دست آورد، ۴۹.۹۷ درصد آرا و جماعت اسلامی ۳۱.۷۶ درصد آرا را به دست آوردند و احزاب اسلامگرا در مجموع بیش از ۳۸ درصد آرا را به خود اختصاص دادند.
در انتخابات سالهای ۱۹۹۶ و ۲۰۰۸ اسلام گرایان کمترین کرسیها را به دست آورده بودند. فدراسیون طریقت اسلامگرای صوفی در سه انتخابات جنجالی در دوره حاکمیت حزب عوامی لیگ به صحنه آمد. آنها با حزب عوامی لیگ ائتلاف کردند و در سال ۲۰۱۴ دو کرسی و در سال ۲۰۱۸ یک کرسی به دست آوردند. با این حال، هیچ حزب اسلامگرایی نتوانست در انتخابات ساختگی ۲۰۲۴ در هیچ حوزه ای پیروز شود. انتخابات ۲۰۱۴ و ۲۰۲۴ توسط احزاب اصلی و اسلامگرا، از جمله حزب بی ان پی و حزب جماعت تحریم شد.
زاهد الرحمان تحلیلگر سیاسی به پرتهوم آلو گفت که به نظر نمیرسد این ظهور اسلامگرایان دائمی باشد. این بار، بسیاری از احزاب اسلامگرا دستور کار اساسی خود را علنی نکردهاند. آنها حتی سعی کردهاند مسائل مربوط به اسلام را پنهان کنند. در نتیجه، نمیتوان گفت که آنها به دلیل سیاستهای اسلامگرایانه رأی آوردهاند.
وی معتقد است ممنوع الفعالیت شدن حزب عوامی لیگ که در رأیگیری حضور نداشت یکی از دلایل این امر است. اگر عوامی لیگ به رأیگیری در انتخابات برگردد، ممکن است ظهور انتخاباتی اسلامگرایان تکرار نشود.
انتخابات سال ۱۹۹۱ و ۱۹۹۶
پس از سقوط دیکتاتور حسین محمد ارشاد، ۱۲ حزب اسلامگرا در انتخابات ۱۹۹۱ شرکت کردند. به جز حزب جماعت، بقیه حتی ۲ درصد آرا را هم به دست نیاوردند.
جماعت اسلامی ۱۸ کرسی از ۲۲۲ کرسی مورد رقابت را در این انتخابات به دست آورد. آنها بیش از ۱۲ درصد آرا را به خود اختصاص دادند. از سوی دیگر، ائتلاف وحدت اسلامی از ۵۹ کرسی دارای نامزد، ۱ کرسی را به دست آورد. آنها کمتر از ۱ درصد آرا را به دست آوردند. حزب ذاکر هیچ کرسی ای از ۲۵۱ کرسی مورد رقابت خود را به دست نیاورد. حزب جنبش خلافت بنگلادش هم هیچ یک از ۴۳ کرسی دارای نامزد خود را به دست نیاورد. جبهه اسلامی بنگلادش با رقابت در ۱۵ کرسی، تعداد کمی رأی به دست آورد. جبهه جمعیت علمای اسلامی و حزب نظام اسلام بنگلادش در سه حوزه رقابت کردند.
در انتخابات ۱۹۹۶ سیزده حزب اسلامگرا شرکت کردند. از این تعداد، جماعت اسلامی در ۳۰۰ کرسی رقابت کرد. آنها سه کرسی را از آن خود کردند. سهم آرای آنها به ۸.۵ درصد کاهش یافت. ائتلاف وحدت اسلامی با کسب نزدیک به ۲ درصد آرا، ۱ کرسی از ۱۶۶ کرسی دارای نامزد را به دست آورد. غیر از این، هیچ حزب اسلامگرای دیگری هیچ کرسی در پارلمان کسب نکرد.
انتخابات ۲۰۰۱
در انتخابات سال ۲۰۰۱، اسلامگرایان با سیاست ائتلاف با احزاب سیاسی اصلی وارد رقابت انتخاباتی شدند. هشت حزب اسلامگرا در این انتخابات شرکت کردند . حزب جماعت و حزب ائتلاف وحدت اسلامی با ائتلاف تحت رهبری حزب بی ان پی در انتخابات شرکت کردند. چندین حزب اسلامگرای دیگر نیز با حزب جاتیا پارتی ائتلاف کردند و تحت عنوان "جبهه وحدت اسلامی" وارد انتخابات شدند.
تحلیل نتایج نشان داد که جماعت اسلامی در آن انتخابات ۱۷ کرسی از ۳۱ کرسی دارای نامزد را به دست آورد. سهم آرای آنها به ۴ درصد کاهش یافت. وحدت اسلامی یکی دیگر از شرکای ائتلاف، دو کرسی از هفت کرسی مورد رقابت را با سهم آرای کمتر از ۱ درصد به دست آورد. "جبهه وحدت اسلامی" و هیچ یک از شرکای آن در هیچ حوزه ای پیروز نشدند. احزاب اسلامگرای دیگر هم در این انتخابات هیچ کرسی ای را به دست نیاوردند.
انتخابات ۲۰۰۸
در انتخابات ۲۰۰۸ ، 10حزب اسلامگرا شرکت کردند. در میان آنها، جماعت اسلامی و ائتلاف وحدت اسلامی دوباره با حزب بی ان پی ائتلاف کردند. اگرچه فدراسیون طریقت ائتلاف نکرد، اما با نوعی اعلام دوستی با حزب عوامی لیگ در انتخابات شرکت کرد.
در آن انتخابات، حزب جماعت اسلامی تنها ۲ کرسی از ۳۹ کرسی دارای نامزد را به دست آورد و کمتر از ۵ درصد آرا را به خود اختصاص داد. از سوی دیگر، ائتلاف وحدت اسلامی از چهار کرسی دارای نامزد، نتوانست حتی یک کرسی را هم از آن خود کند. حزب جنبش اسلامی بنگلادش متعلق به پیر چارمونای، حداکثر در ۱۶۷ کرسی رقابت کرد، اما حتی یک کرسی هم به دست نیاورد. احزاب اسلامی دیگر نیز هیچ کرسی ای بدست نیاوردند و آرای بسیار محدودی کسب کردند.
نویسنده: انور حسین ، روزنامه نگار
(روزنامه پرتهوم آلو، دوشنبه، 16 فوریه 2026)
ملاحظه : موفقیت نسبی قابل توجه حزب جماعت اسلامی در انتخابات پارلمانی اخیر که در مقایسه با همه انتخابات گذشته در بنگلادش بیشترین تعداد نماینده و کرسی را در مجلس ملی این کشور بدست آورد، از چند عامل اساسی ناشی می شود. مهمترین این عوامل این بود که در این دوره، حزب جماعت اسلامی در یک فضای باز و بدون فشار و محدودیت سیاسی وارد انتخابات شد و به خوبی خود را عرضه و تبلیغ کرد و موفق شد نظر و رای قشرهایی از مردم را بدست آورد. از سوی دیگر، این انتخابات بر خلاف دوره های قبل، تا حدود قابل قبولی در شرائط رقابتی و سالم برگزار گردید و از سوی مجری انتخابات یا دولت موقت حاکم، تخلف یا تقلب تاثیر گذاری در نتیجه انتخابات گزارش نشد. مزید بر این دو عامل، چنانچه در متن این نوشتار نیز بدان اشاره شده است، عدم حضور حزب قدیمی و ریشه دار عوامی لیگ در انتخابات که از سوی دولت موقت ممنوع از فعالیت شده است، در موفقیت نسبی حزب جماعت اسلامی بی تاثیر نبود. البته می توان گفت که تاثیر این عامل در موفقیت حزب جماعت اسلامی، نسبت به دو عامل فوق کمتر بوده است.
نظر شما